په قرانکريم کې د وقف احکام او ډولونه . حافظ عمر احمد سلفی صافی

وقف په اعتبار د محل

وقف په اعتبار د محل سره په شپـږ(۶)ډوله دى:

   1/  وقف اتم يا لا زم .         2/ وقف تام .      3/  وقف كافي .

   4/  وقف حسن .               5/  وقف قبيح .               6/ وقف اقبح .

اول وقف اتم – يا لازم: هغه ته وايي چې کلام بالکل مکمل شي که دهغې نه وروسته د ما بعد سره وصل کوي نو معنى بالکل غلطيږي لکه: (والله لا يهدي القوم الظالمين * الذين امنو وهاجروا).

دوهم: وقف تام: هغه ته وايي چې په يوه داسې کلمه باندې وقف وشي چې د هغې تعلق د ما بعد سره نه لفظاً وي او نه معناً وي لکه: (و اوليك هم المفلحون).

دريم: وقف کافي: هغه ته وايي چې په يوه داسې کلمه باندې وقف وشي چې د هغې تعلق د مابعد سره لفظاً نه وي او معناً وي لکه: (يوقنون).

نو حکم ددې دادى چې کله وقف تام او وقف کافي راشي نو د ما بعد نه به شروع کوي، اعاده  به نه کوي .

څلورم: وقف حسن: هغه ته وايي چې په يوه داسې کلمه باندې وقف وشي چې د هغې د مابعد سره تعلق لفظاً وي او معناً نه وي لکه: (الحمد لله).

ځکه په دې باندې د جملې معنى پوره کېږي، او حکم ددې دادى چې که چېرې وقف حسن د آيت په سر کې راغلى وي نو اعاده به نه کوي، او که چېرې وقف حسن د آيت په منځ کې راغلى وي نو اعاده به کوي .

پنځم: وقف قبيح: هغه وقف ته وايي چې په يوه داسې کلمه باندې وقف وشي چې د هغې د مابعد سره تعلق لفظي او معنوي دواړه وي لکه په (الحمد) باندې وقف کول حكم ددې دادی که چېرې داسې وقف ترسره شي د ضرورت د وجې نه،

نو د ماقبل نه اعاده کول ضروري ده .

شپـږم: وقف اقبح: هغه ته وايي چې په يوه داسې کلمه باندې وقف وشي چې د هغى د مابعد سره تعلق لفظي او معنوي دواړه وي او د وقف د کولو د وجې نه د يوې نامناسبې معنى وهم او شک پيدا کېږي لکه: (وما من اله) باندې وقف وشي او (الا الله) ونه ويل شي ، يا په (لا تقربوا الصلاة) باندې وقف وشي او (وأنتم سكرى) ونه ويل شي .

حکم ددې دادى چې داسې وقف بالکل غلط دى او که چېرې داسې وقف بې اختياره د ډير ضرورت د وجې نه وشي نو اعاده بالکل لا زم او ضروري ده.

وقف په اعتبار د قاري او تالي

وقف په اعتبار د قاري او تالي سره په څلور(۴)ډوله دی :

      1/  وقف اختياري .    2/  وقف اضطراري .

     3/  وقف اختباري .      4/  وقف انتظاري .

اول: وقف اختياري: هغه ته وايي چې قاري په خپله  خوښه او اختيار باندې په يو ځاى وقف وکړي .

دوهم: وقف اضطراري: هغه وقف ته وايي چې قاري د څه عذر د پېښېدو له وجې نه بې اختياره وقف وکړي .

دريم: وقف  اختباري: هغه وقف ته وايي چې قاري د تعليم او تعلم په وخت کې ځاى په ځاى وقف کوي .

څلورم: وقف انتظاري: هغه وقف ته وايي چې قاري د قرآن د لوستلو په وخت کې يو روايت ختم کړي او د بل روايت د شروع کولو انتظار کوي يا يو آيت ختم شي او د بل آيت د شروع کولو انتظار کوي .